Slotermeer is een ‘aandachtswijk’ met veel achterstallig onderhoud in de veelal corporatiewoningen, een hoge werkloosheid en een grote concentratie van migranten. Het vertrouwen in instituties, zoals de overheid, is laag.

Slotermeer is in de jaren-50 gebouwd als één van de eerste delen van het Algemeen Uitbreidingsplan van Van Eesteren, met als doel om de grote woningnood in Amsterdam van voor de oorlog te ledigen. Slotermeer is – net als de rest van Stadsdeel Nieuw-West – gebouwd volgens de principes van het modernisme: een open stedenbouwkundige verkaveling met veel groen, strokenbouw en daglicht in de woningen. In de decennia erna heeft de buurt zich ontwikkeld tot aandachtswijk.

Tobias Ebbers is coördinator van het Jongeren Service Punt Nieuw-West. Hij vertelt dat er in dit stadsdeel veel tieners met hun ziel onder de arm rondlopen. “Ik weet wel dat de overheid zegt: ‘participeren kun je leren’. Ik denk dan: kom eens met mij meelopen, niet iedereen kan dat leren. Maar niet alleen burgers hier in de buurt kunnen niet meekomen in de participatiesamenleving, ook de professionals en organisaties kunnen dat niet. Het integrale werken komt niet van de grond, de hulpverlening is enorm versplinterd. In Nieuw West zijn er misschien wel tien loketten waar jongeren terecht kunnen met hun problemen. En het maakt veel uit bij welk loket je binnenstapt of je problemen ook aangepakt worden. Hoe kan je nou van een tiener die het moeilijk heeft vragen om daar een goede afweging in te maken?”

Zorg

Na de decentralisaties heeft de gemeente Amsterdam de zorg aan Amsterdammers onderverdeeld in 0e-, 1e- en 2e- lijns zorg. De 0e lijn is het basisaanbod aan algemene voorzieningen: informatie en advies in de wijk, algemene dagactiviteiten en het ondersteunen van vrijwilligers en mantelzorgers. Ook activiteiten die voor en door de buurt worden georganiseerd, vallen hier onder. De 1e lijn zijn de wijkzorgteams: een netwerk van professionals die ondersteuning en zorg dicht bij huis leveren. Dit zijn generalisten die moeten kunnen bepalen of zorg en/ of ondersteuning noodzakelijk is binnen de 1e lijn, of dat de 0e lijn afdoende is of dat er doorverwezen moet worden naar de 2e lijn. De 2e lijn is het specialistische ondersteuningsaanbod dat niet op wijkniveau maar op gemeentelijk niveau is georganiseerd, bijvoorbeeld maatschappelijke opvang of dagopvang. Ook de SamenDoen-teams behoren tot de 2e lijn, maar worden wel op wijkniveau georganiseerd.

Belangrijk in het 2e lijns aanbod van de gemeente zijn de Samen Doen-teams. Deze teams zijn op wijkniveau geformeerd en begeleiden burgers en gezinnen met complexe problematiek. In deze teams zitten professionals vanuit verschillende organisaties uit de zorg, welzijn en werk en inkomen. Ieder team wordt begeleid door een ambtenaar. Iedere casus wordt in het gehele team besproken.

Dagbesteding

Amsterdam ziet dagbesteding als een doorgaande lijn: van zorg naar werk. Mensen die geen perspectief hebben op werk, maar wel een grote ondersteuningsbehoefte of complexe problematiek, krijgen ondersteuning in de vorm van gespecialiseerde dagbesteding. Mensen die wel perspectief op werk hebben, worden in één van de andere stappen ingedeeld.Mensen die geen perspectief op werk hebben, maar ook geen grote ondersteuningsbehoefte of complexe problematiek, krijgen veelal geen dagbesteding meer. Bij hen wordt ingezet op zelfredzaamheid; bijvoorbeeld via de algemene voorzieningen uit de 0-lijn en hun eigen netwerk.Om mensen in te schalen in één van deze stappen maat de gemeente gebruik van de zelfredzaamheidsmatrix.Het beleid van de gemeente is erop gericht om burgers vooral van 0e-lijns voorzieningen gebruik te laten maken. Dit past binnen de filosofie van de dragen samenleving en past bovendien binnen de bezuinigingsoperatie die bij de decentralisaties ook aan de gemeente Amsterdam niet voorbij is gegaan.De scheidslijnen tussen 0e-,1e- en 2e-lijns zorg zijn niet altijd even helder. Er zijn welzijnsorganisaties die algemene activiteiten voor jongeren in de buurt organiseren, gericht op zelfredzaamheid (0e-lijn). Maar zij hebben ook een belangrijke rol in de signalering van bijvoorbeeld complexe problematiek (in principe 1e-lijns). En soms betrekken 2e lijns organisaties ook de buurt bij de activiteiten, bijvoorbeeld een gespecialiseerde dagbesteding.

Gebiedsgericht werken

Sinds de bestuurlijke ontmanteling van de stadsdelen kent Amsterdam het systeem van gebiedsgericht werken. De stad is hiertoe onderverdeeld in 22 gebieden. De kern van dit systeem is dat de verschillende buurten ontzettend divers zijn. In Nieuw-West is er veel hulp. Jongeren kunnen terecht bij OKTeams, ZAT-teams, het Jongeren Punt, bij SamenDoen, StreetCornerWork, bij het Jongeren Service Punt, bij de wijkteams, het Startpunt, bij Matchingstafels en multi-trajecthoudersteams. Dit grote aanbod zorgt in de praktijk voor versnippering en verwarring. Ronald Mimpen is schuldhulpverlener. Bij PuurZuid in Nieuw-West worden jongeren met schulden op een intensieve begeleid.”Het beleid sluit niet altijd aan op de praktijk. Gelukkig is er binnen de gemeente Amsterdam veel aandacht voor schuldenproblematiek en wordt er, bij het ontwikkelen van beleid steeds meer en vaker rekening gehouden met het ontbreken van een (stabiel) netwerk en de behoefte aan maatwerk.”

Verder lezen over Slotermeer:

>> “Met Studiezalen bieden we jongeren een netwerk”, Abdelhamid
>> “Ik zorgde ervoor dat mijn ouders de post niet vonden”, Shirine
>> Hoe de gemeente Amsterdam de decentralisaties heeft aangepakt
>> Alle kwesties uit Slotermeer