“De wereld verandert in rap tempo. Wij als overheid verzorgen mensen niet langer van wieg tot het graf. Er is tegenwoordig veel ruimte voor eigen initiatief van mensen. Ik vind dat een goede zaak. Aan de basis van een gezonde samenleving staat een hechte gemeenschap. In zo’n gemeenschap kennen mensen elkaar, regelen zij allerhande zaken voor elkaar en zijn het liefst zo onafhankelijk mogelijk van de overheid. Er ontstaat dan veel energie, een gevoel van ‘we kunnen veel zelf’.

In alle kernen van Landerd zijn we bezig om zo’n zelfstandige gemeenschap mogelijk te maken. Daar zijn verschillende zaken belangrijk voor. Er moet een gevoel van urgentie zijn bij bewoners, het idee dat de overheid het niet meer allemaal voor je doet. Mensen moeten elkaar ook kennen, je moet weten voor wie je het doet. En er moeten mensen zijn die opstaan om dingen voor elkaar te krijgen. In Schaijk is dit allemaal volop aanwezig. Daar is de Zorgcoöperatie Schaijk uit ontstaan. Ik ben daar ontzettend blij mee. Je moet als overheid niet bang zijn om daar ook geld in te investeren, zodat het wat voor gaat stellen.

Een vrijwillig verband dat uit bewoners voortkomt kan zaken bijna altijd beter regelen dan de overheid. Wanneer een groep burgers taken uitvoert die voorheen door de overheid gebeurden, dan zou de overheid daar ook voor kunnen betalen, dan zijn ze een sociale onderneming. Net zoals we een bedrijf inhuren om een weg aan te leggen. Je moet zo’n initiatief ook serieus nemen: als het misgaat zijn zij verantwoordelijk. En het is ook kwetsbaar. Een belangrijke trekker van een initiatief kan wegvallen of er kunnen tegenvallers met de kwaliteit zijn. Net zoals met alles zou er daarom ook een tegenkracht moeten zijn. Bewoners moeten niet alleen afhankelijk van één initiatief worden.

Innovatie
Wat mij betreft mag het allemaal nog een stap verder gaan. Echte innovatie ontstaat vaak van onderaf. Ouders kunnen andere ouders het beste voorlichten over opvoeding, de overheid is daar niet de specialist in. Vanuit een waarachtige gelijkwaardigheid kunnen burgers veel voor elkaar betekenen. De overheid vindt dat mensen langer thuis moeten blijven wonen, maar soms gaat dat niet. Waarom zou een zorgcoöperatie niet in dat gat springen en ook een bejaardentehuis beginnen?

De trend is dat gemeentes steeds groter worden. Ik snap dat er grote verbanden moeten zijn. Vraagstukken van werkgelegenheid beperken zich niet tot een afgebakende gemeente. Maar voor de lokale afstemming en uitvoering is een schaal van 15.000 – 30.000 inwoners perfect. Je ziet het ook in Landerd: ambtenaren zitten gewoon bij elkaar op één kamer. Zij kennen elkaar en weten wat er bij de ander speelt. En ook de inwoners kennen elkaar en bouwen aan sterke onderlinge verbanden. Op deze manier krijgen we weer verantwoordelijkheidsbesef terug in de samenleving.”

Piet Hein Jonkergouw, wethouder gemeente Landerd