Tineke van Oosten (69) zet zich al jaren om de leefomgeving van haar wijk Hilligersberg te verbeteren. Maar ze loopt continu tegen muren aan bij de gemeente Rotterdam.

“Jaren geleden had de wethouder ruimtelijke ordening bedacht dat hij allemaal hoogbouw wilde neerzetten in het groen  van onze wijk. Toen wij als bewoners daartegen protesteerden en 800 handtekeningen ophaalden om van ons gebied beschermd stadsgezicht te maken, is daar weliswaar bestuurlijk mee ingestemd, maar is het nooit uitgevoerd. Ongelofelijk.”

Van Oosten zit in haar tuin, haar zonnebril op. Ze wonen er al jaren in hun mooie jaren dertig-woning uitkijkend op het water en het groen. Hillegersberg is een welvarende wijk, waar veel hoogopgeleiden wonen. “Kijk,” zegt Van Oosten, “ik probeer samen met andere bewoners verschillende initiatieven van de grond te krijgen, maar daar krijg ik geen waardering van door de gemeente. Van de bewoners gelukkig wel.”

Grondwater

Een tweede project waar Van Oosten al jaren bij betrokken is, is het grondwater in Hillegersberg. Het grondwater staat te laag en de wijk is gebouwd op houten palen waardoor de funderingen van de woningen een grote kans lopen op paalrot. De buurt is gealarmeerd. Een commissie wordt gevormd, specialistische bureaus worden ingezet, Hoogheemraadschap wil meedenken. En ook de gemeenteambtenaren doen mee. Maar als de bewoners ook het gemeentebestuur erbij proberen te betrekken, wordt rechtstreeks overleg met ambtenaren verboden. De wethouder stelt: wij zijn niet verantwoordelijk voor het grondwater onder woningen, de huiseigenaren zijn verantwoordelijk. “Dit klopt, wettelijk is de verantwoordelijkheid voor stedelijk grondwater niet goed geregeld. Daar kunnen burgers niets aan doen. Wij stellen ook nadrukkelijk niet de schuldvraag, maar willen overleg en meedenken voor een gebiedsgericht beleid om de voortschrijdende paalrot een halt toe te roepen. Samen zoeken naar slimme oplossingen zonder veel extra kosten,” vertelt van Oosten.

Lees hier hoe gebiedsnetwerker Edith Wolvers over burgerinitiatieven denkt.

Het is iets waar Van Oosten al jaren tegenaan loopt. Het lijkt wel, zegt ze, alsof de overheid alleen wil meewerken aan burgerinitiatieven als het binnen hun eigen agenda past. “Ik kom met mijn medebewoners met initiatieven die niet door de overheid zijn georganiseerd. Dat vinden ambtenaren moeilijk. Ze vinden je dan snel lastig.”

Verantwoordelijkheid, of de term eigenaarschap, vallen als Van Oosten het heeft over de oorzaak van de moeilijk relatie met de gemeente als het gaat om burgerinitiatieven. “Het is moeilijk voor de ambtenaren om te reageren als wij als bewoners zelf met een idee komen. Ruimte maken voor burgers met goede ideeën en aandacht geven, lijkt moeilijker dan ik ooit had gedacht. Je moet als burger wel heel vasthoudend zijn om iets te bereiken als het in de ogen van de gemeente niet precies in het beleid past.”

Hillegersberg

Commissies

Van Oosten vertelt over de vele malen dat ze is langs geweest bij de raadscommissie Bouwen, Wonen, Buitenruimte met haar verhaal, over alle verschillende ambtenaren die ze gesproken heeft en over het feit dat de raadsleden van de commissie inmiddels ook zelf niet meer begrijpen waarom hun motie om het grondwater te verhogen maar niet wordt uitgevoerd. “In de wandelgangen verzekerden de ambtenaren me dat om grondwater hoger op te zetten er een politiek besluit nodig is. Niemand van de commissie BWB heeft me kunnen uitleggen wat dit betekende. Ten einde raad heb ik een afspraak gemaakt met de directeur Stads Beheer. Het ging er om dat ik het niet meer begreep en wilde concrete afspraken hoe voor elkaar te krijgen dat de motie door de ambtenaren zou worden uitgevoerd. Wat bleek? Er was inmiddels al een –  zoals door ambtenaren bedoeld – een politiek besluit genomen door wethouder Eerdmans, alleen nam niemand de moeite om ons dat te vertellen. Na vijf jaar gesteggel is er dus positief gereageerd op het voorstel om de grondwaterstand in de meest kritieke buurt verder omhoog te brengen met een pomp om zo paalrot tegen te gaan. “Het is een pilot, maar toch een doorbraak voor ons. De directeur Stads Beheer wil zelfs een cultuuromslag met meer initiatief en creativiteit van ambtenaren. Bovendien stelt de wethouder zich in toenemende mate constructief op en ziet nu ook dat de grondwaterproblematiek, die duizenden woningen bedreigt, ook een verantwoordelijkheid van de stad is. Heel langzaam aan beginnen de ambtenaren mee te denken.”